به گزارش سما ، احمد دنیامالی در اغلب زمان ساخت تونل توحید به عنوان معاون فنی عمرانی شهرداری تهران فعالیت می‌کرد، مدیری که در واقع ساخت این تونل در مدت زمان حضور وی در این سمت رخ داد و با پایان تقریبی این پروژه دوران خدمت وی نیز به پایان رسید و بازنشسته شد .

دنیامالی در خصوص تونل توحید گفتگوی مشروحی با سما انجام داده است که حاوی موارد جالبی است .

سما : از نخستین روزی که پروژه تونل توحید زیر نظر شما و همکارانتان آغاز شد، چیزی به یاد می‌آورید؟

مهندس دنیامالی : بله، از همان روز نخست با توجه به شناختی که از کارهای فنی داشتیم و نیز با علم به گستردگی شهر تهران، می‌دانستم کار سختی پیش رو داریم. پروژه احداث تونل توحید با آنکه کار دشواری بود اما در عین حال مراحل پیشرفت آن بسیار دلچسب و دلپذیر بود. در واقع قرار بود یک کار نو در ایران صورت پذیرد تا مردم از مزایای پرشمار آن بهره‌مند شوند. آنچه با شروع مراحل احداث تونل توحید در ذهن مدیریت شهری جرقه زد این بود که چرا نباید در تهران از فضاهای زیرسطحی به نحو شایسته استفاده کرد. امروزه در دنیا بعد از انتقال برخی تاسیسات شهری به زیر سطح زمین، اتفاقات خوبی در زمینه مسائل حمل‌ونقلی رخ داده و تحولات عظیمی در بهبود زندگی شهروندان صورت گرفته است. شهرهای توسعه‌یافته جهان از این مرحله گذر کرده و حالا به سمت احداث شهرهای زیرسطحی حرکت کرده‌اند. در حال حاضر در بسیاری از نقاط دنیا شاهد ایجاد فضاهای بسیار عظیم در زیر سطح زمین هستیم تا سطح روزمینی و به‌خصوص مناطق مرکزی شهرها ساماندهی و سازماندهی شوند، ضمن اینکه گرانی قیمت زمین و مسائل زیست‌محیطی هم باعث شده توجه به سطوح زیرزمینی بیشتر و بیشتر شود. در چنین وضعیتی فضاهای بزرگ روی سطح زمین برای تفرج عناصر پیاده و ایجاد مناظر طبیعی مورد استفاده قرار گرفته و سیمای شهر خوشایندتر می‌شود.

سما : یعنی شما معتقدید طرح‌های مشابه در دیگر نقاط پرتردد تهران هم توجیه منطقی داشته و باید به صورت جدی مدنظر قرار بگیرد؟

مهندس دنیامالی : بله، مثلا شما همین میدان شهدای هفتم تیر را تصور کنید. اگر بتوان مثل شهرهای توسعه‌یافته دنیا مراکز خدماتی و اداری این میدان را به سطوح پایینی زیرزمین منتقل کرد، اغتشاشات بصری و آلودگی‌های زیست‌محیطی از این منطقه رخت بربسته و نمای شهر به شکل محسوسی ارتقای کیفی پیدا خواهد کرد. اما در حال حاضر بسیاری از میادین و خیابان‌های پایتخت از نوعی بی‌هویتی رنج می‌برند که رنج بزرگ متوجه عناصر پیاده است.

سما : با این حساب باید گفت تونل توحید راه را برای ساخت سایر معابر و فضاهای زیرسطحی در کلانشهر تهران باز کرده است....

مهندس دنیامالی : من معتقدم تونل توحید در بحث ترافیک یک نقطه عطف برای پایتخت به حساب می‌آید که پیام آن برای شهر تهران این بود: نباید از حفاری در زیرزمین هراس داشته باشیم. با تغییر دیدگاه‌ها در حوزه مدیریت امور شهری، بحث احداث تونل‌های دیگر در تهران در دستور کار قرار گرفت و مشخص شد باید برای زیر سطح شهر هم فکرهای اساسی کرد.

سما :  برخورد مردم با این کارهای نو را چگونه دیدید؟ مطمئنا بعضی‌ها از ترافیک ایجاد شده در برخی معابر این محدوده در طول ساخت تونل گلایه داشته و البته اطمینان ندارند احداث چنین سازه‌ای چه تاثیراتی در بهبود وضعیت ترافیکی شهر دارد.

مهندس دنیامالی : مسلما با حرف زدن و به تصویر کشیدن آنچه در این منطقه انجام شده، نمی‌توان مردم را با عظمت پروژه و حلاوت احداث آن آشنا ساخت، اما وقتی مدتی از زمان بهره‌برداری تونل توحید گذشت و شهروندان در عمل فواید آن را لمس کردند، اعتماد عمومی به طرح‌های مدیریت امور شهری بیشتر شده و این مهم منشا اثرات زیادی خواهد شد. یکی از فواید ایجاد اعتماد متقابل، همراهی با مدیران شهرداری و کمک موثر به پیشبرد اهداف آتی است تا خدمتگزاران آنها در جهت رفع تنگناها تلاش بیشتری داشته باشند.

سما : بهترین خاطره شما از تونل توحید چه بوده است؟

مهندس دنیامالی : روزی که خودروها از این معبر عبور کنند، خوشحالی و رضایت مردم باعث سرزنده شدن من و امثال من می‌شود. در تونل رسالت هم دقیقا همین وضعیت حاکم بود و شب آخری که خوشحالی مردم بابت گذر از تونل را شاهد بودیم، خستگی همه دست‌اندرکاران طرح در رفت. ما مردم قدرشناس و شکرگزاری داریم و هرجا بتوانیم در زمینه گره‌های زندگی گشایشی در کار آنها ایجاد کنیم، آن روز بهترین خاطراتمان رقم خواهد خورد.

سما : نهضت تونل‌سازی تا چه زمان باید ادامه یابد تا بتوان به استانداردهای اولیه در زمینه استفاده از فضاهای زیرسطحی نزدیک شد؟

مهندس دنیامالی : توپوگرافی شهر تهران گویای این مسئله است که پایتخت از سمت شمال به بن‌بست می‌رسد و دسترسی‌های شمالی شهر منتهی به کوهستان می‌شود. در واقع اولویت ایجاد معابر جدید متوجه برقراری ارتباط به سمت شمال شهر خواهد شد. مطالعات انجام شده نشان می‌دهد تهران به 120 تا 150 کیلومتر تونل زیرزمینی نیاز دارد که مهم‌ترین بخش آن رینگ شمالی محسوب می‌شود و باید از زیر مناطق کوهستانی شمال شهر گذر کرد. البته برای رسیدن به این میزان تونل، نیازمند حرکت به سوی مکانیزه شدن هستیم و باید تجهیزات مکانیزه پیشرفته را به خدمت بگیریم. از طرفی من معتقدم مشکل کنونی در کشور ما، نداشتن توان فنی و مهندسی نیست و مهم‌تر از تامین منابع، مسئله مدیریت باید مدنظر قرار گیرد. فاکتورهای مدیریتی شامل عوامل مختلفی است که یکی از آنها پرورش نیروی انسانی متفکر و ایده‌سازی است. تولید فکر و ایده هر مجموعه‌ای را اقتصادی می‌کند و می‌توان گفت فصل‌الخطاب هر مجموعه‌ای، نیروهای خوب آن هستند. بحث‌های مادی و فیزیکی قابل دسترسی هستند مشروط بر اینکه نیروهای توانمندی در مجموعه موجود باشند.

امروزه در برخی کشورها که از منابع طبیعی مانند نفت و معادن بی‌بهره هستند، توسعه منابع انسانی مورد توجه قرار گرفته و در واقع آنها تولید علم و فکر کرده‌اند. در واقع با دسترسی به تکنولوژی، مواد خام را از دیگر کشورها خریداری کرده و با ایجاد ارزش افزوده به آنها، با چندبرابر قیمت مشتقات به دست آمده را عرضه می‌کنند. برای آنها تربیت آدم‌ها از سنین پایین اهمیت دارد و افراد را طوری بار می‌آورند که منافع ملی را به مصالح شخصی ترجیح دهند. این هنر باید در جامعه ما نیز نهادینه شود.

سما : نظر شما در مورد نحوه همکاری شورای اسلامی شهر و شهرداری تهران در راه اجرای پروژه‌های عمرانی پایتخت چیست؟

مهندس دنیامالی : من سر جمع نمره بسیار خوبی به اعضای شورای شهر می‌دهم و معتقدم برخلاف برخی شائبه‌ها، اگر هم بحثی میان شورا و شهرداری مطرح شده باید از آن به عنوان تضارب آرا یاد کرد. نتیجه این تضارب آرا، پیشبرد بهتر امور به نفع مردم بوده و جدی بودن اعضای شورای شهر در رفع دغدغه‌های جاری شهروندان، به مدیریت امور شهری هم کمک شایان توجهی می‌کند. اگر بخواهیم یک ارزیابی منصفانه در مورد رابطه فعلی شورای شهر و شهرداری تهران داشته باشیم، باید گفت این رابطه تعاملی بوده و همکاری طرفین باعث پیشبرد امور شده است.

سما : کنار رفتن شما از معاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران با توجه به علاقه‌مندی وافر دکتر قالیباف به تداوم این همکاری، عجیب و غیرمترقبه بود، آن هم درست در پایان کار احداث تونل توحید که یک پروژه موفق شهری به حساب می‌آید.

مهندس دنیامالی : من در هر سیستمی که وارد شده‌ام، بیش از 3 الی 4 سال در آن مجموعه نمانده‌‌ام، یعنی بر اساس استدلالی که دارم، معتقدم چنین زمانی برای یک مدیر کافی است تا در مجموعه تحت نظر خود تغییر و تحول ایجاد کند. بعد از آن باید کار را به نیروهای جوان‌تر سپرد تا آنها با انگیزه بالاتر، روند موجود را پیگیری کرده و ایده‌های جدید را پیاده کنند. در مجموعه شهرداری تهران نیز شخصا تصمیم گرفتم بعد از حدود 50 ماه خدمت، تقاضای کناره‌گیری از مسئولیت کنم. با این تفاوت که این بار 30 سال عمر کاری من نیز پر شده بود و در واقع پیگیر مراحل بازنشستگی خود بودم. در مورد تونل توحید نیز مقرر شد بنا به دستور دکتر قالیباف، تا زمان رسیدن به مرحله بهره‌برداری کنار دوستان زحمتکش این پروژه باشیم و پس از آخرین مرحله کار، با اجازه شهردار محترم تهران مرخص شویم.

سما : پس از این به بعد شما را در پست‌های دولتی به عنوان یک مدیر فنی نخواهیم دید؟

مهندس دنیامالی : همین‌طور است، جمعه شب (25 دی 1388) بعد از بتن‌ریزی آخرین قطعه تاج تونل توحید، فرصتی دست داد تا از زیر بار سنگین مسئولیت این پروژه کمر راست کنم. باور کنید در این مدت من هیچ‌گاه خواب راحت نداشتم و مدام با استرس و فشار کاری دوران مسئولیت را می‌گذراندم، چرا که اجرای صحیح و کم‌اشکال طرح‌های عمرانی، پیگیری مداوم و شرایط روحی خاصی را طلب می‌کند. حالا وقت دارم تا با فکری آزاد، مراحل ادامه تحصیل خود در مقطع دکترا را دنبال کنم و کمی به دانستنی‌های خود بیافزایم.

سما : اما با این حال برای خیلی‌ها هنوز این سوال بی‌پاسخ مانده که چطور دکتر قالیباف با آن همه اعتقادی که به کار شما داشت، راضی به قبول استعفایتان شد.

مهندس دنیامالی : آقای قالیباف از قدیم به اینجانب محبت داشته‌اند و قبل از اینکه رابطه ما رئیس و مرئوسی باشد، با هم دوست هستیم و این دوستی از حوزه کار خارج است. ایشان یک حسن بزرگ دارند و آن اینکه واقع‌بین بوده و شرایط همکارانشان را درک می‌کنند. البته در طول زمان کار بسیار پیگیر و جدی هستند اما وقتی احساس کنند شرایط کار برای یکی از همکارانشان سخت شده، به رغم میل باطنی با درخواست کناره‌گیری ایشان موافقت می‌نمایند. در مورد پروژه‌های عمرانی نیز همین مسئله صادق بود و دکتر قالیباف با سعه صدر مسئله جدایی بنده از این مجموعه را پذیرفتند.

سما : امروز که تونل توحید به مرحله بهره‌برداری رسیده، چه احساسی از این پروژه سنگین دارید؟

مهندس دنیامالی : به‌واقع، رضایتمندی و آسایش مردمی که از این معبر شهری استفاده می‌کنند، خستگی ماه‌ها کار طاقت‌فرسا را از بدن تمام دست‌اندرکاران این طرح خارج کرده و نوعی «خسته ‌نباشید» برای آنان به شمار می‌آید. پروژه تونل توحید سد عملیات عمرانی در زیر سطح شهر را شکست و حالا ذهنیت عمومی برای پذیرش قضیه لزوم ساخت‌وساز در سطوح پایینی شهر آماده‌‌تر شده است. اینها همه از محسنات و برکات تونل توحید است که در نوع خود یک پروژه پیشتاز بود و راه را برای انجام عملیات مشابه در پایتخت باز کرد. بنابراین از احداث آن من نیز مثل سایر همکاران خوشحال هستم و به آن افتخار می‌کنم.